해와 달과 별의 징조를 팔지 않다

관찰 가능한 현상과 근거 없이 삶의 길흉을 단정하는 일을 구별하여, 불확실성으로 이익을 얻지 않게 합니다.

“믿음의 음식을 먹으면서 달·해·별의 가림, 천체의 합침과 갈라짐, 유성·불타는 하늘·지진·천둥, 달·해·별의 뜸·짐·어두워짐·밝아짐과 그 결과를 예언해 생계를 잇는 이들이 있다. 수행자 고따마는 이런 생계를 삼간다.” 수행자들이여, 범부는 칭찬하느니라.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti, seyyathidaṁ—candaggāho bhavissati, sūriyaggāho bhavissati, nakkhattaggāho bhavissati, candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, ukkāpāto bhavissati, disāḍāho bhavissati, bhūmicālo bhavissati, devadudrabhi bhavissati, candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati, evaṁvipāko candaggāho bhavissati, evaṁvipāko sūriyaggāho bhavissati, evaṁvipāko nakkhattaggāho bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipāko ukkāpāto bhavissati, evaṁvipāko disāḍāho bhavissati, evaṁvipāko bhūmicālo bhavissati, evaṁvipāko devadudrabhi bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.

디가 니까야 DN 1 범망경 (Brahmajālasutta)

배경

전쟁 예언 다음에는 하늘의 현상을 읽어 결과를 말하는 생계가 이어집니다. 달·해·별의 가림과 관계, 네 지상·천상 현상, 세 천체의 네 변화를 열거하고 그 결과 예언까지 포함해 부정합니다. 관찰 가능한 현상과 근거 없이 삶의 길흉을 단정하는 일을 구별하여, 불확실성으로 이익을 얻지 않게 합니다. 천체의 변화와 그 변화가 인간사에 낳을 결과를 구별함으로써, 관찰과 길흉의 해석이 같은 것은 아님을 드러냅니다.

묵상

눈앞의 현상과 그 현상에 붙인 해석을 따로 느껴본 적이 있나요? 불길하거나 좋은 징조라고 마음이 이름 붙일 때, 실제로 확인된 것은 무엇인지 부드럽게 되물어도 될까요? 천체의 움직임과 그 결과에 대한 예언 사이에서 근거가 끊기는 지점은 어디인가요?