“이와 같이 보는 배운 거룩한 제자는 눈·형상·눈의식·눈접촉·느낌·목마름 같은 갈망(딴하)에 싫증 낸다. 귀와 소리의 여섯, 코와 냄새의 여섯, 혀와 맛의 여섯, 몸과 감촉의 여섯에도 싫증 내며, 마음·대상·마음의식·마음접촉·느낌·갈망에도 싫증 낸다.”
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmiṁ nibbindati, rūpesu nibbindati, cakkhuviññāṇe nibbindati, cakkhusamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati. Sotasmiṁ nibbindati, saddesu nibbindati …pe… ghānasmiṁ nibbindati, gandhesu nibbindati … jivhāya nibbindati, rasesu nibbindati … kāyasmiṁ nibbindati, phoṭṭhabbesu nibbindati … manasmiṁ nibbindati, dhammesu nibbindati, manoviññāṇe nibbindati, manosamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati.
맛지마 니까야 MN 148 차착까 숫따 (여섯씩 여섯 묶음)배경
조건적 생김과 나라고 할 것이 없음, 느낌에 대한 두 반응을 이와 같이 본 거룩한 제자에게 싫증이 일어납니다. 제자는 더 이상 감각에서 영원한 만족과 자아의 근거를 찾지 않습니다. 귀·코·혀·몸의 각 갈래에서도 기관·대상·의식·접촉·느낌·목마름 같은 갈망(딴하) 모두에 같은 싫증이 일어납니다. 눈에서 마음까지 서른여섯 요소 어느 것도 붙잡을 피난처가 아니라는 통찰이 완전해집니다.
묵상
여섯 감각의 경험을 미워하는 것과 그것에서 영원한 만족과 자아를 찾는 일에 싫증 내는 것은 어떻게 다른가요? 눈·귀·코·혀·몸·마음의 각 여섯 요소를 빠짐없이 살필 때, 감각의 즐거움을 계속 얻어야 한다는 압박이 약해지는 지점은 어디인가요?