알아차린 것을 깊이 살피면 힘쓰는 기운이 꺾이지 않는다

알아차리며 현상을 지혜로 가려보고 철저히 살피면 가려보기 요소가 완성되고 꺾이지 않는 힘씀이 일어납니다.

“그는 이처럼 알아차리며 머물러 그 현상을 지혜로 가려보고 탐구하고 철저히 살핀다. 수행자들이여, 그때 가르침을 가려보는 깨달음 요소가 일어난다. 그는 그 요소를 닦고, 그 요소는 닦음의 완성에 이른다. 그렇게 현상을 지혜로 가려보고 탐구하고 철저히 살피면 힘씀이 일어나 꺾이지 않는다. 수행자들이여, 그때 힘씀의 깨달음 요소가 일어난다. 그는 그 요소를 닦고, 그 요소는 닦음의 완성에 이른다.”

So tathāsato viharanto taṁ dhammaṁ paññāya pavicinati pavicayati parivīmaṁsaṁ āpajjati. Yasmiṁ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathāsato viharanto taṁ dhammaṁ paññāya pavicinati pavicayati parivīmaṁsaṁ āpajjati, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, dhammavicayasambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati. Tassa taṁ dhammaṁ paññāya pavicinato pavicayato parivīmaṁsaṁ āpajjato āraddhaṁ hoti vīriyaṁ asallīnaṁ. Yasmiṁ samaye, bhikkhave, bhikkhuno taṁ dhammaṁ paññāya pavicinato pavicayato parivīmaṁsaṁ āpajjato āraddhaṁ hoti vīriyaṁ asallīnaṁ, vīriyasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, vīriyasambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, vīriyasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.

맛지마 니까야 MN 118 아나빠낫사띠 숫따 (들숨날숨 알아차림)

배경

수행자는 굳게 선 알아차림 속에서 일어난 현상을 지혜로 가려보고 탐구하고 철저히 살피니, 이것이 둘째 깨달음 요소인 ‘가르침을 가려봄’이 일어나고 닦이고 완성에 이르는 과정입니다. 같은 탐구가 이어지면 힘씀이 일어나 꺾이지 않고, 셋째 깨달음 요소인 ‘힘씀’도 같은 길을 거쳐 완성됩니다. 알아차림에서 살핌으로, 살핌에서 힘씀으로 이어지는 흐름이 분명하니, 힘씀은 근거 없이 억지로 내는 힘이 아닙니다.

묵상

알아차림 뒤에 지혜로 가려보고, 그 살핌에서 힘씀이 일어나는 순서가 어떻게 들리나요? 주의 깊게 본 뒤 자연히 힘이 생겼던 작은 경험이 있는지 떠올려 볼 수 있을까요?