우빨리가 부처님께 대화를 확인하다

우빨리가 나따뿟따에게 예를 갖추고 떠나 부처님께 디가따빠씨와의 대화를 묻고 전부 듣습니다.

“그렇게 하겠습니다, 스승이시여.” 우빨리는 나따뿟따에게 절한 뒤 부처님께 가서 절하고 앉았습니다. “부처님, 디가따빠씨가 왔습니까?” “집주인이여, 왔다.” “부처님, 대화를 나누셨습니까?” “집주인이여, 나누었다.” “부처님, 어떤 대화였습니까?” 부처님께서는 대화 전부를 알려 주셨습니다.

“Evaṁ, bhante”ti kho upāli gahapati nigaṇṭhassa nāṭaputtassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena pāvārikambavanaṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho upāli gahapati bhagavantaṁ etadavoca: “āgamā nu khvidha, bhante, dīghatapassī nigaṇṭho”ti? “Āgamā khvidha, gahapati, dīghatapassī nigaṇṭho”ti. “Ahu kho pana te, bhante, dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti? “Ahu kho me, gahapati, dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti. “Yathā kathaṁ pana te, bhante, ahu dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti? Atha kho bhagavā yāvatako ahosi dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ upālissa gahapatissa ārocesi.

맛지마 니까야 MN 56 우빨리 숫따

배경

우빨리는 자신의 스승에게 절하고 오른쪽으로 도는 예를 갖춘 뒤 망고 숲으로 갑니다. 부처님께도 절하고 앉아 디가따빠씨가 왔는지, 대화가 있었는지, 어떤 내용이었는지를 차례로 묻습니다. 부처님은 각각 답한 뒤 대화 전부를 알려 줍니다. 우빨리는 실제 상대에게서 같은 대화를 직접 확인했으며, 논쟁은 이렇게 함께 확인한 내용 위에서 비로소 시작됩니다.

묵상

논쟁을 시작하기 전에 전해 들은 내용을 당사자에게 직접 확인하나요? 사건의 유무와 전체 맥락을 차례로 묻는다면 잘못된 전제를 바로잡을 여지가 얼마나 커질까요? 확인 순서는 분명한가요?