몸의 행위가 자신·남·양쪽을 해치고 괴로움을 낳는지 행동 전과 도중과 뒤에 점검하는 절차입니다.
“몸으로 어떤 일을 하려 할 때, 그것이 나나 남이나 양쪽을 해치고 괴로움을 낳을 불선한 행위인지
살펴라. 그렇다면 결코 하지 마라. 해치지 않고 행복을 낳는 선한 행위라면 해라.”
Yadeva tvaṁ, rāhula, kāyena kammaṁ kattukāmo ahosi, tadeva te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ: ‘yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya— akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti? Sace tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi: ‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya— akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, kāyena kammaṁ sasakkaṁ na karaṇīyaṁ. Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi: ‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya, na parabyābādhāyapi saṁvatteyya, na ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya— kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, kāyena kammaṁ karaṇīyaṁ.
맛지마 니까야 MN 61 암발랏티까라훌로와다 숫따 (암발랏티까에서 라훌라에게 준 가르침)
배경
몸으로 무언가를 하기 전에, 그 일이 나와 남, 또는 둘 다에게 어떤 영향을 주는지, 괴로움을 낳는지 행복을 낳는지를 먼저 살펴봅니다. 몸으로 하려는 일이 괴로움을 낳는다면 그 일을 멈추고, 행복을 낳는다면 그 일을 하게 합니다. 라훌라에게 준 이 틀은 몸의 행동에 이어 말과 생각에도 똑같이 적용됩니다.
묵상
지금 하려는 행동은 나와 상대에게 각각 어떤 결과를 낳을 가능성이 있나요? 행동하기 전에 잠시 멈춰 그 결과를 헤아려 본다면 무엇이 달라질까요?
“몸으로 어떤 일을 하는 동안에도 그것이 자신·남·양쪽을 해치고 괴로움을 낳는다고 알면 그
행동을 멈추어라. 해치지 않고 행복을 낳는다고 알면 계속하여라.”
Karontenapi te, rāhula, kāyena kammaṁ tadeva te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ: ‘yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati— akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti? Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi: ‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati— akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, paṭisaṁhareyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ kāyakammaṁ. Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi: ‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati— kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, anupadajjeyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ kāyakammaṁ.
맛지마 니까야 MN 61 암발랏티까라훌로와다 숫따 (암발랏티까에서 라훌라에게 준 가르침)
배경
행동 중에는 처음 계획에 매이지 않고 실제로 드러나는 영향을 보아 중단하거나 지속하도록 가르칩니다. 하는 동안에도 해가 된다고 알면 그 행동을 거두고, 해가 되지 않는다고 알면 계속합니다.
묵상
이미 시작했다는 이유만으로 계속하는 일 가운데 지금 멈추거나 조정해야 할 것은 무엇인가요?
“몸으로 한 일을 뒤돌아보아 해치고 괴로움을 낳았다고 알면 스승이나 지혜로운 동료에게 밝히고
고백한 뒤 앞으로 삼가라. 해치지 않고 행복을 낳았다면 그 기쁨 속에서 밤낮으로 선한 자질을 익혀라.”
Katvāpi te, rāhula, kāyena kammaṁ tadeva te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ: ‘yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ akāsiṁ idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati— akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti? Sace kho tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi: ‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ akāsiṁ, idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati— akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, kāyakammaṁ satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu desetabbaṁ, vivaritabbaṁ, uttānīkātabbaṁ; desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjitabbaṁ. Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi: ‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ akāsiṁ idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati— kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, teneva tvaṁ, rāhula, pītipāmojjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.
맛지마 니까야 MN 61 암발랏티까라훌로와다 숫따 (암발랏티까에서 라훌라에게 준 가르침)
배경
몸으로 지은 행위가 해로웠다면 숨기지 않고 드러내어 고백한 뒤 다시 저지르지 않도록 하고, 이로웠다면 그 기쁨 속에서 밤낮으로 좋은 성품을 꾸준히 익혀 갑니다.
묵상
잘못을 숨기지 않고 안전하게 밝힌 뒤 다음 행동을 바꾸기 위해 누구의 도움을 받을 수 있나요?